Column: Horeca geen bouwsteen van de economie? Wél van de samenleving!

8 december 2020 | Thijs Jacobs

Het gaat slecht met de horeca. De meest sombere, en misschien wel meest realistische, voorspellingen gaan ervan uit dat veertig tot vijftig procent van de horeca afstevent op een faillissement. Dat is op vele fronten erg; niet alleen op economisch vlak. Een samenleving zonder horeca is net als een samenleving zonder cultuur: doods en saai. De ontmoetingsplekken zijn de smeerolie van de maatschappij en zonder die olie komt de maatschappelijke machine krakend en piepend tot stilstand. Nu al blijkt uit verschillende onderzoeken dat de geestelijke toestand van de Nederlander verslechterd is tijdens de coronacrisis; onderzoek onder studenten wees uit dat 52 procent van hen zich eenzamer voelt dan voor corona en 45 somberder is. Een groot aandeel van hen heeft behoefte aan professionele hulp. Eenzaamheid en depressies liggen op de loer, met alle gevolgen van dien. Nu al is de druk op de ggz enorm, niet in het minst vanwege de grote bezuinigingen die de ‘kabinetten-Rutte’ doorvoerden, dus volgend jaar wordt het al helemaal een drama. Waar kunnen mensen elkaar nog ontmoeten, hoe haal je de druk van de ketel? De horeca wordt gemist…

En wat zegt Peter Hein van Mulligen, hoofdeconoom van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) tegen NU.nl? Dat de branche weliswaar goed is voor 15 miljard euro (zo’n 2 procent van de omvang van de Nederlandse economie in 2019), maar ‘geen bouwsteen van de economie’ is, terwijl de handel en industrie dat bijvoorbeeld wel zijn. Ter vergelijking: het aandeel van landbouw is met 1,4 procent van het bbp aanmerkelijk lager. Van Mulligen meent dat het laten omvallen van de horecabranche minder zwaar weegt voor de economie dan wanneer dat gebeurt bij andere branches. En waarom is dat zo? De econoom ziet dat in de horeca wel veel werkgelegenheid wordt gecreëerd, maar dat dit vooral jongeren zijn die in de horeca werken als bijverdienste. Het wegvallen van die werkgelegenheid is van een geheel andere orde dan wanneer reguliere, vaste banen wegvallen. Degenen met een reguliere baan besteden immers meer, hebben een hypotheek en daardoor is hun invloed op de economie groter. Wanneer deze banen weg zouden vallen, dan wordt er fors minder gekocht en krijgt de woningmarkt enorme klappen, met een daling van de huizenprijzen, een langdurige werkloosheid en een laag consumentenvertrouwen tot gevolg.

Allemaal leuk en aardig, plausibel ook vanuit economisch oogpunt, maar ik mis een doorrekening. Wat gebeurt er met het de druk op de geestelijke gezondheidszorg, met de binnensteden en met de toeleveranciers aan de horeca wanneer een groot deel van de horeca wegvalt? Onlangs sprak ik met Eus Peters, directeur van de Raad Nederlandse Detailhandel, en hij merkte op dat de retail de horeca keihard nodig heeft: “Uiteindelijk wordt het succes van een winkel- of stadscentrum gecreëerd door de diversiteit in het aanbod; zonder horeca is er voor veel mensen geen bal meer aan.” Hij ziet ook dat onze maatschappij de horeca veel dank verschuldigd is: “De tweede golf is enigszins de kop ingedrukt door het sluiten van de horeca, dus heropening zal op korte termijn lastig worden. Anderzijds is er ook bij mijn achterban het besef dat we de horeca daarvoor veel dank verschuldigd zijn en dat we als maatschappij niet te krenterig moeten zijn en de horeca volledig moeten steunen, want zonder de sluiting van de horeca hadden veel andere zaken en instellingen, zoals de winkels en ook scholen, niet open kunnen blijven.”

Daar slaat hij de spijker op zijn kop: de offers die de horeca heeft moeten brengen, hebben ervoor gezorgd dat onze maatschappij nog enigszins heeft kunnen functioneren en dat de economie minder zwaar geleden heeft dan zonder sluiting van de horeca. Wie een offer brengt, verlangt daarvoor iets terug; dat is van alle tijden. In het geval van de horeca worden er geen onbereikbare goden aangeroepen, maar een kabinet met een gezond verstand. Het is – mede – dankzij de horeca dat onze kinderen weer fysiek naar school kunnen gaan en dat we met zijn allen de bouwmarkt kunnen bezoeken voor de ‘o-zo-noodzakelijke’ kerstbomen, plinten en spijkers. Ook dit domino-effect noemt de econoom niet. Niet alleen in economische zin is de horeca belangrijker voor onze economie dan de landbouw, ook in maatschappelijke zin is de significantie veel groter. Het verdwijnen van een varkensstal doet geen afbreuk aan de sociale cohesie, het laten omvallen van de buurtkroeg wel. En wist je dat van elke euro in de agrarische keten 76 cent verdiend wordt met export? De noodzaak van de sector in de behoeftevoorziening van onze maatschappij is dus minder groot dan velen denken. En dat kun je van de horeca niet zeggen; de horeca is er voor iedereen. Jong en oud, dik of dun. Voor iedereen die het leven wil leven.

Reageren? Dat mag en kan: thijs.jacobs@uitgeverijps.nl

Schrijf gratis in voor de nieuwsbrief

Ontvang wekelijks de nieuwsbrief!

Overig nieuws

Corona
Coronamaatregelen verlengd, terrassen misschien open op 31 maart

Alle coronamaatregelen worden verlengd tot dinsdag 30 maart. Dat maakte premier Rutte zojuist bekend op de persconferentie. Als het R-getal onder de 1 blijft, ziet minister De Jonge kans om de terrassen per 31 maart te openen. Maar hij gaf ook aan dat de vooruitzichten voor een derde golf er niet go ...

Gastronomie Corona
Online tool maakt veilig uit eten gaan mogelijk

Wetenschappers van Wageningen University & Research, de TU Delft en het Erasmus MC hebben een online tool ontwikkeld om vast te stellen hoe binnenruimtes coronaproof ingericht en gebruikt kunnen worden, zo melden zij in een persbericht. In de video onderaan dit bericht zie je hoe het model in de ...

Interview Longread
Coronacrisis: van hotdogkeizer naar koekjeskoning

De onbetwiste hotdog- en cocktailkoning van Zwolle werd noodgedwongen een heuse koekjeskoning tijdens de coronacrisis. Rolf Dingerink vertelt over ondernemen in een turbulente tijd. Ten tijde van corona verantwoordelijkheid dragen voor een bedrijf in een branche die het zwaar heeft; dat brengt vele ...

Drinks Achtergronden
Zo verkoop je straks fors meer bier

Als de horeca straks (eindelijk) weer open mag, dan is het zaak om efficiënt en bewust te gaan verkopen. Kennis van sales is namelijk heel belangrijk om een zo hoog mogelijke omzet en marge te kunnen behalen. Ivo Thijssen (biersommelier en salestrainer) geeft daarom, in samenwerking met de Hore ...

Interview Ondernemen Themamaand energie
Zo kom je als ondernemer weer in je energie

De horeca heeft het bijzonder zwaar. Noodlijdende ondernemers zijn naarstig op zoek naar perspectief, besparingen en nieuwe omzetstromen. Interne energie is volgens Sebastiaan Hooft - auteur van het boek ‘APK voor ondernemers’ en zelf een ondernemende duizendpoot - daarin ‘key&rsqu ...

Achtergronden Corona
Haagse bronnen: geen versoepelingen deze maand

Vandaag, maandag 8 maart, besluit het kabinet over de coronamaatregelen na 15 maart, waarna er vanavond een persconferentie volgt. Er is al een en ander uitgelekt, waaronder het gegeven dat er voorlopig nog geen versoepelingen mogelijk zijn en dat de avondklok wordt verlengd tot 30 maart. De harde l ...

Meer nieuws

Schrijf gratis in voor de nieuwsbrief

Ontvang wekelijks de nieuwsbrief!

Nieuwsbrief ontvangen

Copyright 2021 - Uitgeverij PS

Uitgave door: