De Nederlandse horeca groeit in 2026 naar verwachting nog nauwelijks doordat consumenten het in 2026 nog altijd rustiger aan doen met hun bestedingen in de horeca. Daarmee draait de sector al drie jaar in een lage groeiversnelling. De horecaprijzen stijgen in 2026 gemiddeld met 5 procent door inflatie en de hogere btw op logies dat begin dit jaar werd ingevoerd.
Ook in 2027 blijft herstel beperkt met een verwachte volumegroei van circa 0,5 procent. Door een cocktail van stijgende kosten en personeelstekorten wordt het verhogen van de arbeidsproductiviteit een strategische noodzaak voor veel restaurants en cafés om de winstgevendheid op peil te houden. Dit en meer staat in het nieuwe vooruitzicht voor de horeca van ING Research.
“Voor horecabedrijven wordt het maken van scherpe strategische keuzes steeds belangrijker om toekomstbestendig te blijven”, zegt Katinka Jongkind, sectoreconoom Leisure bij ING Research. “In een markt met beperkte volumegroei, aanhoudende kostenstijgingen en structurele personeelstekorten ligt succes niet langer vanzelfsprekend in groei, maar juist in onderscheidend vermogen en efficiëntie.”
Volumekrimp voor restaurants en cafés
Ondanks dat de consumentenbestedingen in het tweede kwartaal zijn toegenomen, zien we dat nog niet direct terug in de bestedingen in restaurants en cafés. Uit ING betaaldata blijkt dat restaurants en cafés in de eerste helft van 2026 een volumekrimp van 1,6 procent realiseerden ten opzichte van dezelfde periode in 2025. De omzet nam weliswaar toe met bijna 3 procent, maar deze groei is volledig toe te schrijven aan prijsstijgingen. De krimp hangt onder meer samen met veranderend consumentengedrag. Door de hogere prijzen, met name voor brandstof, besparen consumenten vooral op luxere uitgaven, zoals horeca en vakanties.
Ook in de ING Vraag van Vandaag enquête geeft drie op de tien restaurantbezoekers aan dit jaar minder te bestellen in een restaurant of café dan vorig jaar.
Minder hotelovernachtingen in eerste helft 2026
In tegenstelling tot de eetgelegenheden liet de logiessector in de eerste vijf maanden van 2026 een gematigde groei zien, met 2 procent meer overnachtingen dan in dezelfde periode een jaar eerder. Vooral campings profiteerden van een sterke toename van de vraag, met 20 procent meer overnachtingen. Vakantieparken noteerden een bescheiden groei van 1,5 procent, terwijl het aantal hotelovernachtingen met 1,4 procent afnam. Mogelijk heeft dit te maken met de verhoging van het lage btw-tarief op logies van 9 procent naar 21 procent in januari dit jaar, waardoor de prijzen van hotelkamers en vakantiehuisjes 11 procent duurder werden ten opzichte van 2025. Kampeerplekken zijn van deze regeling uitgezonderd, waardoor ze hun prijsvoordeel hebben vergroot ten opzichte van de andere logiesmogelijkheden.
Vlakke volumegroei in 2026
Voor 2026 verwacht ING Research dan ook dat de volumegroei in de horeca uitblijft. Door oplopende prijzen en aanhoudende geopolitieke onzekerheid houden consumenten, net als in 2025 ook dit jaar de hand op de knip. Van een krachtig herstel is ook in 2027 nog geen sprake: de volumegroei blijft naar verwachting beperkt tot circa 0,5 procent.
Gemiddeld 5% hogere prijzen in 2026
Door de btw-verhoging en de opnieuw oplopende inflatie stijgen de horecaprijzen in 2026 naar verwachting met gemiddeld circa 5 procent. Vorig jaar stegen de horecaprijzen gemiddeld met bijna 4 procent. De prijsverhogingen kwamen onder meer door hogere huur-, inkoop- en personeelskosten. Eind 2025 lagen de prijzen in de horeca daardoor gemiddeld een kwart hoger dan in 2022. Inmiddels lijkt de ruimte voor verdere prijsverhogingen kleiner te worden. Uit de ING Vraag van Vandaag blijkt dat twee derde van de respondenten de huidige prijzen in cafés en restaurants als veel te hoog ervaart. Dit wijst erop dat bij veel horecabedrijven het prijsplafond mogelijk is bereikt.
Focus op kostenbeheersing en duidelijke positionering
Aanhoudende personeelstekorten in combinatie met stijgende kosten zet de winstgevendheid van veel horecabedrijven onder druk. Het verhogen van de arbeidsproductiviteit wordt daardoor steeds meer een strategische noodzaak. Restaurants en cafés kunnen de productiviteit vooral verhogen door processen verder te standaardiseren en te optimaliseren. Dat gebeurt onder meer met vaste menu’s, een beperktere menukaart, betere voorraadplanning, een hogere tafelbezetting door meerdere shifts per dag en strakkere werkprocessen in de keuken en bediening.
Katinka Jongkind: “Horecabedrijven die innovatieve concepten combineren met een heldere positionering, strakke kostenbeheersing en hogere productiviteit zijn het best in staat hun rendement op peil te houden. Ondernemers die moeite hebben om deze transitie te maken, zullen uit de markt verdwijnen of worden overgenomen.”
