Toen ik naar Japan vertrok, dacht ik dat het een reis zou worden vol inspiratie. Mooie restaurants, indrukwekkende foodmarkets, bijzondere smaken en een cultuur waar gastronomie bijna een religie is. Maar wat ik niet had verwacht, is dat Japan mij vooral opnieuw heeft laten kijken naar ons eigen horecavak.
Japan is een land van contrasten. Tokio voelt alsof je midden in de toekomst loopt, terwijl je een uur later in een klein steegje terechtkomt waar een oude man al veertig jaar exact dezelfde ramen serveert. Geen groot concept. Geen ingewikkeld verhaal. Gewoon perfectie in een kom.
En misschien zit daar precies de kracht van Japan.
In Nederland willen we in de horeca vaak vernieuwen. Nieuwe concepten, nieuwe trends, nieuwe menukaarten, nieuwe interieurstijlen. Alles moet sneller, groter en opvallender. In Japan zag ik juist het tegenovergestelde. Daar draait het om toewijding. Om het eindeloos verfijnen van iets wat al goed is. Een sushi chef die jarenlang alleen rijst leert bereiden voordat hij vis mag snijden. Een cocktailbar waar elk ijsblokje met militaire precisie wordt gesneden. Een klein restaurant met twaalf stoelen waar stilte bijna onderdeel is van de service.
Wat me misschien nog wel het meest raakte, was de aandacht. Niet de gemaakte gastvrijheid die je soms voelt omdat het ‘moet’, maar oprechte aandacht voor detail. In Japan lijkt niemand iets half te doen. Zelfs in een 7-Eleven voelt een maaltijd verzorgd. Een simpele convenience store lunch ziet eruit alsof iemand er trots op was om hem te maken. Tijdens de reis merkte ik dat ik steeds minder bezig was met ‘grote ideeën’ en juist meer ging letten op kleine momenten. Een chef die zijn gasten observeert zonder opdringerig te zijn. Een medewerker die buigt bij vertrek alsof je een eregast bent, ook al heb je alleen een bowl noodles gegeten.
Het bijzondere is dat die aandacht overal voelbaar is. Niet alleen in sterrenzaken of luxe hotels, maar juist ook op plekken waar wij in Europa misschien minder snel waarde aan zouden hechte zoals een taxi die schoner is dan menig hotellobby. Alles lijkt te draaien om respect. Respect voor het werk, voor de omgeving en voor de ander.
En eerlijk? Dat zette me aan het denken.
In onze branche praten we vaak over beleving. Over concepten. Over storytelling. Maar Japan liet mij zien dat echte beleving soms juist ontstaat uit eenvoud, ritme en vakmanschap. Niet alles hoeft schreeuwerig uniek te zijn. Soms is consistentie indrukwekkender dan creativiteit. Ik denk dat we in de horeca soms vergeten hoe krachtig de basis eigenlijk is. Een warm welkom. Een schoon restaurant. Een team dat echt aanwezig is. Een gerecht dat precies smaakt zoals het hoort te smaken. Geen overdaad, maar focus. Juist in een tijd waarin gasten kritischer zijn dan ooit en een restaurantbezoek steeds bewuster kiezen, zit daar misschien wel de grootste uitdaging.
Wat mij ook opviel in Japan is de rust waarmee mensen hun werk doen. Natuurlijk wordt er hard gewerkt, maar zonder de chaos die wij in de horeca soms bijna normaal zijn gaan vinden. Geen schreeuwende keukens, geen opgefokte sfeer op de vloer. Er zit discipline in, maar ook kalmte. Iedereen kent zijn rol en voert die met trots uit. Dat zorgt niet alleen voor kwaliteit, maar ook voor een bepaalde energie die gasten voelen zodra ze binnenkomen. Tijdens mijn reis heb ik veel gegeten, van kleine izakaya’s tot indrukwekkende fine dining restaurants, maar de momenten die me het meeste bijblijven zijn vaak verrassend simpel zoals kakelverse sushi aan een kleine bar met acht stoelen in Osaka, maar ook het eten van kogelvis. Dat zijn de momenten die blijven hangen. Niet omdat ze extravagant waren, maar omdat alles klopte.
Japan kent vele mooie kanten, zowel het eten en de versheid, als het ambacht maar ook het respect. Respect voor het product. Respect voor de gast. Respect voor het vak.
Misschien is dat wel wat ons horecavak soms nodig heeft in een tijd waarin alles sneller moet. Minder rennen achter de volgende hype aan en meer focus op de basis. Want uiteindelijk onthouden gasten zelden alleen een gerecht. Ze onthouden hoe aandacht voelde.
En dat beheersen ze in Japan tot in perfectie.
Charlotte Mauritz is marketing- en brandingexpert in de wereld van food & drinks en eigenaar van Annoncé Management BV. Daarnaast is ze actief als interim-operationsmanager en host van de podcast “De Wereld van de Gastronomie”.
Fotocredits: Linda Hemmes
Blijf op de hoogte!
Wil jij op de hoogte gehouden worden van het laatste restaurantnieuws en twee keer per week de digitale nieuwsbrief van De RestaurantKrant ontvangen? Schrijf je dan hier in voor de nieuwsbrief.
