Wet Bibob: Regelgeving om rekening mee te houden

1 september 2017 | Wendy Franken

Iedere (startende) ondernemer krijgt te maken met een wirwar aan wet- en regelgeving. De meeste ondernemers die dit artikel lezen hebben ook te maken met de Wet Bibob (bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur).

Wat is de Wet Bibob?

Artikel 3 van deze wet omschrijft dat bestuursorganen een (horeca)vergunning kunnen weigeren of intrekken, indien ernstig gevaar bestaat dat de beschikking mede zal worden gebruikt om:
a. uit gepleegde strafbare feiten verkregen of te verkrijgen, op geld waardeerbare voordelen te benutten, of 
b. strafbare feiten te plegen.

Hoe werkt deze wet in de praktijk?

De uitvoering van deze wet verschilt per gemeente. Er bestaan verschillende instanties die zich bezighouden met de invulling van de Bibob. Ook zijn er veel organisaties ontstaan die zich bedrijfsmatig bezighoudt met de Bibob: van opleidingsinstituten tot advocatenkantoren. Het is dan ook niet vreemd dat veel (startende) ondernemers moeilijk grip krijgen op deze regelgeving. Dit terwijl de praktische uitwerking van deze wet enorme gevolgen kan hebben voor de bedrijfsvoering.

In geval van een negatieve uitkomst kan immers een vergunning ofwel niet worden verleend, ofwel worden ingetrokken. Gezien deze gevolgen mag je verwachten dat er zer zorgvuldig wordt omgesprongen met deze macht. 

Het onderzoek naar 'ernstig gevaar'

In de praktijk onderzoeken bestuursorganen echter eerst zelf of er “ernstig gevaar” bestaat. Pas indien de ambtenaren er zelf niet uit komen wordt deze vraag voorgelegd aan het Landelijk Bureau Bibob (LBB), van de screeningsautoriteit Justis. Om de onafhankelijkheid van deze instantie te waarborgen is er een kwaliteitscommissie ingericht die toezicht houdt op de rapportages. Deze kwaliteitscommissie bestaat uit (gewezen) (semi)ambtenaren. 

Bibob in 2016

In 2016 heeft het LBB bijna 300 aanvragen (voornamelijk inzake horeca) behandeld. Het LBB concludeerde in 2016 116 maal een ernstig gevaar, in 28 gevallen een mindere mate van gevaar en 93 keer concludeerde het LBB dat er geen gevaar in de zin van de Wet Bibob is gebleken.

Wet Bibob en regulier (straf)recht

In het reguliere strafrecht/ fiscaal/civiele recht geldt dat men onschuldig is totdat het tegeldeel is bewezen. Onder de Wet Bibob is het echter zo, dat een vergunning kan worden geweigerd of ingetrokken indien “ernstig gevaar bestaat dat de beschikking mede zal worden gebruikt om (...)”. Dit houdt alsdan een weigering of intrekking in op basis van een (nog niet verwezenlijkt) vermoeden. Dit staat in beginsel haaks op de onschuldpresumptie.

Een uitspraak van de Raad van State van 10 mei 2017 (ECLI:NL:RVS:2017:1218) bevestigt deze gedachtegang. In de betreffende uitspraak is bevestigd, dat:
- LBB ook negatief kan oordelen indien een aanvrager een zakelijk samenwerkingsverband had met  vennootschappen die vermoedelijk strafbare feiten hadden begaan;
- dit oordeel ook in stand blijft indien het mogelijke samenwerkingsverband al is beëindigd;
- niet vereist is dat de strafbare feiten zijn gepleegd door werknemers van de aanvrager, of dat er  enig gezag bestond over de handelingen. 

Verder is nogmaals bevestigd dat bestuursorganen in beginsel mogen uitgaan van de expertise van het LBB.

Stel dat...

Op deze wijze zou het hypothetisch kunnen voorkomen dat een vergunninghouder op basis van een vermoeden van een (aankomend) strafbaar feit, gedurende het strafrechtelijke onderzoek wordt geconfronteerd met een intrekking van de verleende vergunning op basis van de Wet Bibob. Het is daarbij denkbaar dat het strafrechtelijke onderzoek onverrichter zake zou worden gesloten, terwijl deze ondernemer zijn bedrijfsvoering tussentijds heeft moeten beëindigen wegens het ontbreken van de benodigde vergunning(en).

Blik op de toekomst 

In ‘Het Bibob-advies’ van Jusitis van mei 2017 wordt een wijziging van de Wet Bibob aangekondigd.

Bekeken wordt onder meer op welke wijze de informatiepositie van bestuursorganen ten behoeve van het eigen onderzoek kan worden verbeterd. Men denkt aan de mogelijkheid om uitgebreider naslag te doen in het Justitieel Documentatiesysteem. De verwachting is dat het LBB hierdoor beter in staat zal zijn om zakelijke samenwerkingsverbanden en mogelijke stroman-constructies te achterhalen. 

“Ook hebben provincies aandacht gevraagd voor de beperkingen die in het Besluit Bibob zijn opgenomen ten aanzien van de sectoren die wat betreft overheidsopdrachten (o.a. aanbestedingen) onder de reikwijdte van de Wet Bibob vallen. Er zal worden gekeken welke sectoren -naast bouw, milieu en ICT- nog meer onder de reikwijdte van de Wet Bibob zouden kunnen vallen.”

De overheid maakt aldus dankbaar gebruik van de sluiproutes in de Wet Bibob...

Wendy Franken
Met Recht Juridisch

Schrijf gratis in voor de nieuwsbrief

Ontvang wekelijks de nieuwsbrief!

Overig nieuws

Economie KHN
KHN pleit voor extra steunmaatregelen

De snelle toename in het aantal besmettingen was de aanleiding voor een extra persconferentie van premier Rutte en minister De Jonge vanavond. Het aantal coronabesmettingen blijft stijgen, het kabinet grijpt daarom landelijk keihard in. Opnieuw krijgt de horeca harde klappen. Aanvullend op de maa...

Achtergronden Tech
Horeca gebruikt relatief vaak online platformen

Circa 8 procent van de Nederlandse bedrijven met twee of meer werkzame personen gaf aan in 2018 online platformen te hebben gebruikt om hun goederen en diensten af te zetten. De belangrijkste redenen waren de toegang tot een grotere afzetmarkt (83 procent) en gemak (75 procent). Dit blijkt uit het o...

Tech Nice 'n Easy
Hoe kun je controle over F&B bewaren bij meerdere vestigingen?

Een goed draaiend restaurant is geen garantie op succes bij meerdere vestigingen. De reden is simpel: een topmanager kan niet overal tegelijk zijn. Om de controle te behouden over vitale processen als inkoop, voorraad, productie en foodcost maken multi-unit ondernemingen steeds vaker gebruik van een...

Economie
Horeca 22.00 uur dicht, maximaal dertig gasten binnen

De horeca is verplicht om vanaf dinsdag 29 september de deuren om 22.00 uur te sluiten. Vanaf 21.00 uur mag er niemand meer naar binnen. In publieke ruimtes mogen nog maar maximaal 30 mensen samenkomen. In de buitenruimte gaat landelijk een maximum van 40 personen gelden voor bijeenkomsten. Daarbij ...

Economie
"Horeca 22.00 uur dicht, maximale groepsgrootte naar 30"

Tijdens de persconferentie van vanavond zal premier Mark Rutte bekendmaken dat de horeca iedere dag verplicht om 22.00 uur de deuren zal moeten sluiten. In publieke ruimtes mogen nog maar maximaal 30 mensen samenkomen. Dat geldt dus ook in restaurants. Daarbij wordt het personeel niet meegerekend. D...

Culinair Nice 'n Easy
''Natuurlijk kopen we weleens voorgesneden uitjes in''

Of je convenience- of gemaksproducten gebruikt in de keuken is vaak afhankelijk van het type restaurant waarin je werkt en welke volumes je draait. We benaderden verschillende chefs die in uiteenlopende restaurants werken en zij vertellen je meer over hoe zij werken. Peter Postma is chef-kok en m...

Meer nieuws

Schrijf gratis in voor de nieuwsbrief

Ontvang wekelijks de nieuwsbrief!

Lees Nu
Etiquette in de horeca
Nieuwsbrief ontvangen

Copyright 2020 - Uitgeverij PS

Uitgave door: